Niets is zo eindig als de mens. Alleen is de digitale mens wel oneindig.  We regelen alles, ook voor ons einde. Muziek, kist, wie, wat, waar. Maar wat gebeurt er eigenlijk online? Twitter, Facebook, LinkedIn, vul je eigen rijtje maar aan. We laten bakken vol sporen na op het internet.  

Onlangs gonsde Twitter van Mike’s  @ontmaagding . Mike wist dat zijn einde naderde en blogde een jaar lang over zijn ziekte en zijn naderende einde. Iedereen keek met gemengde gevoelens online mee. Het zelfgekozen moment suprême, de zaterdagmiddag 1400 uur lieten we collectief een klein zuchtje bij zijn laatste tweet.  Mike wist dat zijn einde eraan kwam en wilde zelf zijn eigen laatste boodschap zenden. Hij regelde dat zijn webmaster een door hem opgesteld bericht poste direct na zijn overlijden.

Nu weten de meesten van ons (gelukkig) niet wanneer ons einde gaat naderen.  Wanneer ik nu even snel mijn digitale identiteit in kaart breng, hoop ik niet dat mijn einde te snel nadert. Ik zou net als Mike toch wel ZELF willen bepalen welke sporen ik achterlaat en hoe deze eruit komen te zien. Ik zou niet graag mijn laatste Twitterbericht, of FBupdate laten bepalen hoe mensen mij herinneren. Misschien zou ik wel een afscheidsbericht willen opstellen, of in ieder geval de mensen op LinkedIn willen laten weten dat ik er niet meer ben en dat ze me dus niet meer aan hun netwerk hoeven toevoegen. Misschien kan ik zelfs wel iemand recommenden die ze in plaats van mij kunnen benaderen.

Mijn gedachten slaan op hol. Al die mogelijkheden.  Wat een overload. Je wilt toch niet dat jouw nabestaanden moeten gaan verzinnen wat jij had gewild. Calanza lanceert in september een dienst waarbij je het ZELF bij leven kan regelen. Ik kan niet wachten tot het er is, want Mike’s verhaal komt hard binnen.

Wat een verwrongen beeld krijg je in deze hete zomertijden van Het Nieuwe Werken. De ene tweet ‘In de tuin aan het werk met laptop ipv hark en schoffel #HNW’ , na de andere tweet ‘ Genieten aan het strand laptopje mee #HNW’. Met als hoogtepunt de nieuwste blog op HNWblog ‘Work Naked, Work at Home’. Het lijkt wel of Het Nieuwe Werken staat voor voetbal kijken en in het zonnetje zitten. Met als grootste tweetklacht van Het Nieuwe Werken, dat de zon je laptopscherm onleesbaar maakt als je op een terrasje zit.

Tsja, als ik een werkgever was zou ik in deze tijden niet echt enthousiast raken over Het Nieuwe Werken. De motivatie om mijn bedrijf te transformen naar Het Nieuwe Werken komt zo niet echt bovendrijven. Dit beeld wat in deze zwoele zomer geschetst wordt van voetbalkijkende, cocktaildrinkenende, loungende, in bikini zittende plaatsonafhankelijke werkers, geeft wel een beetje het beeld dat er niet echt heel veel gewerkt wordt.

Je kan het natuurlijk ook anders bekijken. In De Oud Werken Zomers werd er vakantie, een ziekdagje en/ of spijbelmiddagje opgenomen. Nu doen de Nieuwe Werkers hun zomerding en ondertussen of ervoor en erna doen zij hun werkding. Dit kan natuurlijk alleen maar werken als De Nieuwe Bedrijven overstappen op afrekenen op resultaat. Of jij je resultaat in je bikini haalt of met een vuvuzuela in je hand, dat is je eigen verantwoordelijkheid. Als het resultaat er maar komt. Het zou wel aardig zijn als die uitverkorenen die al aan Het Nieuwe Werken zijn ook af en toe een tweetje eruit gooien over hun fantastische resultaten om andere werkgevers te stimuleren ook over te stappen naar Het Nieuwe Werken.

Opeens is mijn dochter van 5  geen roze prinses meer, maar een jongetje. Het ene moment huppelt ze nog als sneeuwwitje naast me, gecomplementeerd met plastic kroontje en Hello Kitty tasje. Het volgende moment is roze taboe en heb ik een zoon (haar woorden). Een instant verandering naar slimfit jeans en blauw robotshirt gescoord bij de H&M jongensafdeling. Zo gemakkelijk is het dus. Je bedenkt iets, zoekt een oplossing en pats boem je verandert. 

Ging alle verandering maar zo eenvoudig. Helaas wordt aanpassen naar nieuw gedrag naarmate je de kindertijd achter je laat steeds ingewikkelder. De oude handschoen verwisselen en er eens een frisse wind doorheen laten waaien, roept bij de meesten al snel weerstand op. Angst voor het onbekende, je routine voelt zo vertrouwd, we doen het toch al jaren zo… We weten genoeg te verzinnen.  Bedrijven die naar het Nieuwe Werken willen overstappen, lopen vaak tegen veel weerstand voor het nieuwe, het vreemde en onbekende.

Dat maakt het juist zo leuk om de Factor4Index in te zetten. In het onderzoek wordt aan werknemers zelf gevraagd waar de pijnpunten liggen. Daardoor geven mensen zelf aan waar hun behoefte ligt en wordt het duidelijk op welke vlakken mensen hulp kunnen gebruiken om over te gaan tot het Nieuwe Werken. Zo kan je als ‘verandermanager’ de werknemers helpen het verandertraject succesvol te maken. Ben jij benieuwd waar jij staat? Laat je weerstand varen en test hier in 10 minuten of jij al klaar bent voor verandering.

 

"Het nieuwe werken zit tussen de oren" kopt een artikel in een commerciele bijlage van het FD vandaag. Aan het woord is Willem de Jager, trendwatcher bij de Rabobank, directeur van stichting Telewerkforum. Het Nieuwe Werken wordt meestal direct geassocieerd met thuiswerken of flexwerken.

Daar zit natuurlijk een deel van de waarheid in. De opbrengst ligt een niveau hoger: overal en altijd, tijd- en locatie onafhankelijk is een betere uitdrukking. Dat dat ook thuis kan zijn, is dus logisch. Het gaat vooral om productiever werken. Onderzoek wijst uit, genoemd in het artikel, dat gemiddeld 8 procent productiever gewerkt kan worden.

Een ander niet in dit artikel genoemd onderzoek zegt dat heel veel mensen die werkzaam zijn in grote steden, juist graag naar kantoor komen om daar een groot deel van hun werktijd te zijn. Nog een trend is werken op centrale plekken in het land, waar flexwerkers in zakelijke omgeving bij elkaar komen en gebruik kunnen maken van kantoorfaciliteiten.

Implementatie van Het Nieuwe Werken

Bij enkele sectoren is het al goed begonnen. De Jager weet het volgende rijtje te noemen:

• Consultancy
• ICT
• Grote kantoorpopulaties, zoals financiele bedrijven en verzekeraars
• Overheid

  De volgende groep bedrijven is bezig met de nodige voorbereidingen. Maak nu allemaal niet de fout te denken, dat met "... een zooitje laptops en mobieltjes kopen en we zijn er. Het zit tussen de oren. Leg de werknemers geen prestaties op, maar kom ze overeen. Waardeer een werknemer in loondienst op tot een ondernemer in loondienst."

Onze eigen ervaring

Het makkelijkste is een dergelijk traject te starten met het meest tastbare: faciliteiten, ICT en gebouwen. Dat kan je kopen, regelen. Maar het levert dus niet altijd het meeste op. Veel lastigster zijn de "softe aspecten": bedrijfscultuur en inspiratie, de passie van de werknemer te laten gloren. Voor elk bedrijf net weer anders, namelijk afhankelijk van de huidige situatie en de specifieke mensen die het bedrijf vormen. Daarom is er niet 1 vaste aanpak. Hoe dan wel? Heel veel organisaties starten met het uitvoeren van een scan, het meten van de status op deze 4 genoemde gebieden: 

• Inspiratie
• Organisatie
• Cultuur
• Faciliteiten/ICT

Hieruit "rolt" direct het verbeterpotentieel met gegarandeerd rendement. Gemiddeld 8% is te halen volgens De Jager, dus ook voor u. De aanpak die vanuit ervaring wordt geadviseerd wordt ondersteund met deze tool:

1. denk goed na wat je wilt bereiken
2. haal iemand van buiten die kan vertellen wat de mogelijkheden zijn (en wat de startsituatie is)
   
3. (evt.) uit verschillende functiegroepen een werkgroep samenstellen
4. keuzes maken (op basis van uitkomst van de scan)
5. wees scheutig in de communicatie

Calanza is bezig met de Factor 4 Index bedrijven op weg te helpen deze stappen te maken. Verschillende Factor 4 Index partners zijn opgelijnd om u te ondersteunen. Vanuit onze ervaring met productiviteitsprojecten kunnen wij u helpen de eerste stappen te nemen. Ik hoor het graag!

In mijn Dutch Cowboys iPhone app kwam ik een post tegen van een cowgirl waar mijn broek figuurlijk van afzakte.  Het onderwerp was (a)sociale media. “Als je constant bezig bent met je online aanwezigheid, wat doet dit dan met je ‘fysieke’ aanwezigheid? Worden we niet met z’n alle dan een beetje asociaal?” Het eindigde dan ookmet de call2action:

Zullen we niet af en toe allemaal een ‘social media zondag’ houden, lekker rustig en aandacht voor de omgeving. Even niet online even niet (a)social.

 OK, toegegeven, ik ben iPhone verslaafde eerste orde. De appstore heeft op mij hetzelfde effect als Antonia by Yvette in de 9 straatjes. Ofwel likkebaardend langs de etalage fietsen. Mijn iPhone en ik zijn net als Bassie en Adriaan. Zie je Bassie gaan, dan komt Adriaan eraan. Mijn mail, mijn social media, mijn informatiebehoefte op maat,  de locatie van mijn geparkeerde auto (geen overbodige luxe als je in de Jordaan woont), foto’s en video’s maken en die vervolgens delen en natuurlijk ook lekker ouderwets SMSen en bellen.  De momenten dat ik m niet vasthoud, ligt hij toch zeker op tafel of op mijn nachtkastje.

Wat is nu eigenlijk de definitie van asociaal? ‘Het geen rekening houden met anderen’ aldus de dikke (online)Vandale. Het verwarrende hier is natuurlijk dat je mischien geen rekening houdt met de de persoon met wie je in een restaurant fysiek aan tafel zit, maar dat je wel even je fysieke collega uit de brand helpt door een kort antwoord op zijn mail te geven. De hele generatie Einstein en die van daarna zal zich afvragen wat nu eigenlijk het probleem is. Zij die al MNSend geboren zijn en al multitaskend een enorme hoeveelheid social skills vol aandacht uit hun hoed toveren met de  wetenschap wie hun vrienden zijn en wie hun contacten. Zij voor wie het Nieuwe Werken gewoon het ‘normale werken’ is. Zij kijken met lede ogen hoe de generaties voor hen vol angst het fenomeen Social Media in hun al gesettelde leventjes proberen te implementeren. “Hoe moet dan dat met privacy’?, “Waar haal ik daar de tijd voor vandaan?” en “hoe moet dat dan met de ‘quality time’?”

Zoals men vroeger ook riep dat de boekdrukkunst een gevaar met zich meebracht, men de (vaste)  telefoon wantrouwig bekeek toen deze geboren werd om maar niet te spreken van de komst van de cinema en televisie. Hel en verdoemenis zou het ons alleen brengen.

Het zit em er natuurlijk in dat wij van voor de generatie Einstein niet gewend zijn om te multitasken. Y is zijn niet zoals de generatie X individualistisch, maar collectivistisch ingesteld. Dus waarschijnlijk wordt de asociale factor er gewoon uitgemuteerd, wanneer de generatie X het loodje legt. Of natuurlijk wanneer wij  (ook ik ben een Xer) de Yfactor multidisciplinair denken a la Albert Einstein overnemen en deze onze nieuwe Xfactor maken.  Mijn zondag is in ieder geval voor het ontbijt al goed gestart met met kids aan de keukentafel. Ik bloggend en zij kleiend. Heel gezellig.

Social media wat moeten wij ermee? Dat is een vraag die steeds vaker gesteld wordt. Ook aan ons. Wij stellen de vraag ook aan de klanten: "...hebben jullie plannen om social media in te zetten bij communicatie met de/een doelgroep?". In onze Cross-Channel marketing oplossing komt deze vraag standaard aan de orde. Een bepaalde boodschap wordt hierbij vertaald via verschillende contentvormen naar "touchpoints" met de doelgroep: waar wordt de klant aangeraakt? Waar vroeger de aanbieder dat bepaalde, wordt het nu steeds belangrijker de juiste verhouding "push - pull" te vinden. En, dat wordt mede bepaald de klant (doelgroep).Wij gebruiken hiervoor het zelf ontwikkelde Calanza Cross-Channel Grid.

Vissen met chocoladetaart

Ik las een post op Frankwatching over B2B marketing, een artikel van Ingrid Archer. Een betoog over 'de macht bij de doelgroep' en contentmarketing. Deze onderwerpen zijn al vaker beschreven op dit en eerdere blogs. Ik werd geinspireerd door een leuke quote uit een boek dat Ingrid las in een boekwinkel:

" Als je gaat vissen, dan doe je toch ook geen hamburger of chocoladetaart aan het haakje omdat jij het lekker vindt? Die vissen lusten nu eenmaal graag wormpjes en vliegjes...!"

Prachtig geformuleerd! Met de juiste inzet van social media kan je de klantdialoog 'aanzetten' om erachter te komen wat er speelt in de doelgroep. Als je weet wat de "vissen" graag lusten kan je ze lekker voeren!

Als bedrijf moet je er vooral voor zorgen dat je klanten met elkaar laat praten (in de figuur hiernaast de "2" = to): B(usiness) zorgt voor het platform. De verschillende social media die er zijn kunnen hier een rol spelen of voor ingezet worden. Als je als "B" mee gaat praten en vooral gaat meeluisteren, weet je wat er speelt. Je weet wat de vissen zoeken. Dan is het mogelijk een passend aanbod te doen. Dit aanbod kan uit de eigen koker komen of via een business partner geleverd worden. Hierbij wordt de "B" een broker.

Ervoor te zorgen dat ze bij jou komen praten, met of over je komen praten is nog wel lastig. Ook daar kan social media een rol spelen. Verschillende bedrijven zijn in staat hierbij een ondersteunende rol te spelen en een oplossing te bieden. Vertrouwen op eigen kwaliteit, een goed product of een sterke propositie en die duidelijk in het voetlicht plaatsen.

 

Calanza heeft als bedrijf een duidelijke propositie als het gaat om Marketing Services en Channel Marketing. Op dit blog wordt er regelmatig over geschreven, naast posts die ontwikkelingen in de maatschappij beschouwen (zoals op zoveel andere blogs). Vanuit de relatie met onze bestaande klanten hebben we veel kennis en ervaring opgebouwd, die we zowel generiek als specifiek vertalen naar nieuwe klanten in een zelfde doelgroep als de bestaande klanten. Een logische bedrijfsstrategie, waarbij we gelijk druk bezig zijn met propositie innovatie om de maatschappelijke en economische beweging te kunnen volgen, of wellicht zelfs te kunnen sturen...!

 

Concurrentie

Er zijn natuurlijk meer bureaus die zich met soortgelijke diensten richten op dezelfde markt. Zo werkt het nu eenmaal. Er zijn maar heel weinig monopolisten, zeker in de zakelijke dienstverlening. Ik kan er op dit moment geen verzinnen. Wij hebben er, vast net als andere partijen, alle vertrouwen in dat wij onze klanten goed kunnen helpen bij hun vraagstuk. Met onze 3 oplossingen (CrossChannel Marketing, Product Communication en Event Productions) helpen wij onze klanten met communiceren van de eigen (vernieuwde) boodschap naar hun doelgroep. Veel bedrijven zijn in deze economisch mindere tijden bezig met het aanscherpen van de eigen propositie, die daarna ook nog bekend moet worden bij de doelgroep. Hoewel het vaak niet zo gezien wordt, is dat een vak apart. Het lijkt meestal makkelijker dan het is om het goed te doen. Technisch gezien klopt dat ook. De beschikbare tools ondersteunen dat. Zelf e-mails versturen, website-jes bouwen, banners maken, zelfs teksten schrijven en HTML maken lukt wel. Dat is de reden dat veel (grote) bedrijven, met eigen marketing afdelingen, nu heel veel werk zelf doen, waar ze eerst bedrijven als Calanza vroegen ze te helpen. 

Bij de grotere organisaties die wij in onze doelgroep tegenkomen spelen budgetbeperkende maatregelen, met andere woorden: de marketing geldkraan is dichtgedraaid. Dat is makkelijk bezuinigen omdat de impact op de lange(re) termijn toch niet direct zichtbaar is. Op korte termijn geld besparen is vandaag erg zinvol. Niemand wordt ontslagen als hij/zij nu geld bespaard, integendeel. Onze opdrachtgevers krijgen de opdracht het gewoon eerst maar eens zelf te doen. Daar zijn ze tenslotte voor aangenomen op de marketingafdeling. Waar er eerst veel waardering was voor de diensten die wij leverden; de marketing en communicatie plannen werden succesvol uitgevoerd, de marketeer was de held. Nu doen "we" het zelf, later of helemaal niet. 

Omslagmoment

Er komt een moment, ergens de komende maanden, dat opeens weer het besef komt dat we met zijn allen weer in beweging zijn gekomen. Ook dan wordt duidelijk dat wat wij gisteren (of eerder) deden, vandaag eigenlijk al lang niet meer bruikbaar of effectief is. Technisch hetzelfde kunnen is niet voldoende, want dat was 'gisteren' de maatstaf. Vandaag wordt deze vaardigheid al verrijkt met oa. creativiteit, ondernemerschap en visie. Wij zijn dagelijks bezig met dit vak, met deze materie. Dat is de reden dat de oorspronkelijke relatie is ontstaan. Vreemd genoeg is dit besef niet alom aanwezig: de reden van deze blogpost is dit benoemen. Een betoog namens alle "concullega's". Ik durf zelfs te beweren dat bij de keuze marketing inspanning zelf te doen, de winst op korte termijn minimaal is, laat staan de schade voor morgen, los van de verspilde energie en de verslechterde relatie.

  Een leuk artikel van Syntens: Stop de promotiepraat, start de dialoog. Zal het dan eindelijk beginnen? We zijn al jaren met dit onderwerp bezig, maar het bleef toch iets van de toekomst!? De optimalisatie van push/pull is nog lang niet een 'feit', sterker nog, het merendeel van de communicatie is nog steeds 1-richting.

Sociale netwerken zouden kunnen helpen, maar hoe? 

 

Een hele reeks aan blogposts over dit onderwerp plaatste ik in 2006, 2007 en 2008. Eerst heette klantdialoog nog "2.0", nu steeds meer Social media, zie oa.:

• Web 2.0 voor aan de keukentafel
• Focus nou maar op "pull", "push gaat vanzelf wel!
• Community dynamiek, hoe werkt dat nu precies?
• Nieuw trend: Niche Maximization

Ook op het Calanza blog wordt regelmatig over (klant)dialoog geschreven. Een goede zaak dat Syntens dit zo oppakt. Wat mij betreft een stap dichter bij haalbare vooral zichtbare pilots of projecten. Een prachtig draaiboek als handleiding, de combinatie met visie en praktijkervaring brengen de toekomst dichterbij!

 "Spyker koopt Saab". De kranten staan er bol van. Natuurlijk eigenlijk geen nieuws, behalve dat het nu echt een feit is. We zijn allemaal benieuwd wat het gaat betekenen. Gaan straks Saabs op Spykers lijken of andersom. Ik las al een opmerking van een Saab Fan die de 900 in Vintage look nieuw uitgebracht wil zien. Krijgen we een Zweedse invasie in Zeewolde? Niemand weet het nog, we zullen er vanzelf achterkomen. Dergelijke ontwikkelingen worden breed uitgemeten in de pers (in brede zin). Het bestaat tegenwoordig eigenlijk niet meer dat zo'n ontwikkeling cq. verandering aan de (een) doelgroep voorbij gaat. Maar we heten niet allemaal Spyker of Saab (of GM).

Economische ontwikkeling initieert verandering

Er is al erg veel gezegd en geschreven over de economische situatie waarin we ons bevinden. Onderzoek wijst uit dat door daling van bedrijfsresultaat, omzet en/of winst, bedrijven meer geneigt zijn te veranderen dan in een groeiende markt. Men denkt dat deze daling het gevolg is van een "slechter" aanbod, terwijl de ontbrekende vraag natuurlijk eerder de reden is van de nieuwe situatie. Een logische reactie is zelf een veranderingstraject in te zetten. Ontwikkeling vanuit eigen initiatief is makkelijker dan de vraagkant te veranderen. Als bedrijf is het nog steeds niet mogelijk voor een klant te beslissen. Dus, we zoeken het allemaal in interne ontwikkeling. We denken na over ons aanbod, de propositie. Ondertussen speelt "commoditisering" ook een rol. Door productontwikkeling en innovatie van toeleverende partijen (zowel bij producten als diensten) zijn we ook gedwongen zelf te innoveren.

Alle aandacht goed besteed?

Het inzicht in de hierboven beschreven ontwikkeling hebben is cruciaal. Welke oorzaak heeft de omzetdaling? Is onze propositie nog interessant voor de doelgroep? En, wie is onze doelgroep eigenlijk? Is de doelgroep van morgen, dezelfde als die van gisteren. Welke product/dienstvernieuwing is bij ons nodig? En, welke focus kunnen we aanbrengen? In de branches en sectoren die "vooraan" (de plek waar de bezuiniging bij klanten direct voelbaar is) zitten kan je spreken van een "bumpy ride". Vanuit het succesvolle onderdeel van de onderneming is de focus en de aanpassing nog wel te maken. Een groot deel van de beschikbare aandacht en resources wordt daarvoor gebruikt. 

 

Figuur 1 - verandering naar nieuwe propositie vanuit succesvol resterend gedeelte van het aanbod (omzet) 

Weet de doelgroep het ook? 

De lancering van de nieuwe Spyker (Saab) zal op de voet gevolgd gaan worden. Natuurlijk wordt het een hele klus en alles wat makkelijk lijkt hoeft het niet te zijn. Voor het overgrote gedeelte van de andere veranderende bedrijven is het vertellen dat je niet meer "rond" bent, maar "rechthoekig een uitdaging, zonder 'automatische' media aandacht die het gewenste bereik in zich heeft. En dat dat nu rechthoeking zijn voor de doelgroep heel mooi is en dit product of deze dienst erg interessant is omdat het het gevolg is van allerlei goede en gegronde keuzes op basis van ervaring etc. etc. Je merkt het al, een hele klus om het te vertellen, laat staan onderscheidend te zijn. Als het al makkelijk zou lijken, is er nog heel wat te regelen en organiseren. Maar, daarvoor zitten ook mensen klaar die het "makkelijk" laten lijken. Ieder zijn vak....!

Vanuit Calanza zijn we bezig met onderwijsvernieuwing, ondermeer betrokken bij LAMA. Deze groep van organisaties uit bedrijfsleven en onderwijs heeft als doel betrokkenheid te vergroten van alle spelers, partijen rondom onderwijs. Niet alleen scholen, leerkrachten, ook omgeving: overheid, bedrijven, ouders, sport en cultuur. Onderwijs in de huidige vorm stamt uit het pre "2.0" tijdperk. De tijd dat we nog nooit gehoord hadden van "2.0" (dialoog met de doelgroep), laat staan "3.0" (zie hieronder) en zelfs internet alleen nog een wetenschappelijk netwerk was. Kortom, het onderwijs is zwaar verouderd.

• Onderwijs 1.0: de tijd dat de meester (hij - meestal een man - was een van de notabelen van het dorp) voor de klas stond en alle kinderen vertelde hoe het allemaal zat in de wereld. Focus: kennisoverdracht
• Onderwijs 2.0: zitten we nu in. Poging om te vernieuwen vanuit 1.0. Leerkracht (meestal een juf) staat voor de klas, voert de dialoog met de groep. Onderscheidt het niveau van alle kinderen, past het programma - nog wel volgens een curriculum - aan op het tempo van de groep. Biedt daarbij de voorlopers meer stof en kan achterblijvers extra aandacht geven. De maatschappij is eigenlijk al verder en gewend aan de toepassing van internet en social media.
  
• Onderwijs 3.0: Huidige doelstelling, waarbij de laatste stap van 2.0 kan worden overgeslagen. Door internet en bijhorende moderne communicatie technologie is kennisoverdracht geen issue meer. Leerkrachten leren kinderen hoe ze al deze wereldwijd beschikbare kennis kunnen zoeken, vinden en vooral gebruiken. Overgang tussen thuis, school en elders vervaagd. Kinderen kunnen zelf bepalen hoe, wanneer en van wie ze begeleiding nodig hebben (incl. ouders en de netwerken waar zij zich in begeven). Natuurlijk wel met een leerling-volg-systeem. Hierbij is betrokkenheid van de omgeving logisch. Het kind leert, net als ieder mens, zijn hele leven. De school is een plek van samenkomst (NB. vergelijkbaar met bedrijven die "Het Nieuwe Werken" volledig hebben omarmd: kantoor is een plek van samenkomst, niet perse voor werkzaamheden. Deze kunnen overal en altijd worden uitgevoerd).

Ik heb vast iets gemist in de bovenstaande 3 omschrijvingen of het sluit wellicht niet geheel aan bij de realiteit. Dat een dergelijke ontwikkeling in het onderwijs gaat plaatsvinden staat buitenkijf. Wanneer, hoe en in welk tempo is de grote vraag!

Flexibele vakanties

Ik las een artikel in de PS (bijlage van Het Parool van donderdag 14 jan. jl.) een artikel over De School - een moderne basisschool in Zandvoort. Op de website staan een aantal punten, "De School" staat voor:

• flexibele school- en vakantietijden (onderwijs en opvang gaan samen)
• maatwerk voor elke leerling
• een breed onderwijsaanbod
• gelijkwaardigheid in besluitvorming

"Vaste schoolvakanties zijn een overblijfsel uit de tijd dat kinderen moesten meehelpen met het binnenhalen van de oogst; het is een achterhaalt idee. Het past niet bij onze kenniseconomie", aldus de directie. Verderop in het stuk wordt SER voorzitter Rinnooy Kan aangehaald: hij stelde vorig jaar de vaste schoolvakanties als verplichtnummer ter discussie. De School loopt nu nog aan tegen de onderwijsinspectie die zegt enkel de wet uit te moeten voeren. Blijkbaar worden voor de inspectie de lessen op het "verkeerde moment" gegeven, waardoor ze niet meetellen in de jaarlijkse norm van 940uur. De School is 2500uur per jaar open, dus dat hoeft geen probleem te zijn.

Deze aanpak is anders, maar lost ook voor ouders (met 2 banen) heel veel op. Heel veel huishoudens stoeien met het verschil tussen 5 a 6 weken vakantiedagen en de 10 weken vakantie die de kids vrij hebben. Het bovengenoemde Onderwijs 3.0 punt kan hier volledig worden doorgevoerd. Verandering is altijd lastig - zit ook in de aard van het beestje. Ik ben blij dat er beweging zit in deze ontwikkeling, de maatschappij is er klaar voor. Nu leren van dergelijke kleinschalige voorbeelden, kennis met elkaar delen, dialoog opzetten, communicatie op gang brengen en betrokkenen activeren. Innovatie modellen kunnen 1 op 1 worden gebruik, communicatie vraagstukken van de plank. "Let's go...!"