Naar aanleiding van pagina 7 van het Financiële dagblad van vandaag over de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt ontstond een interessante discussie bij ons op kantoor. Een aantal ‘prominenten’: Bernard Wientjes (voorzitter van VNO-NCW), Piet Hein Donner (Minister van SZW), Agnus Jongerius (voorzitter FNV) en een aantal lezers geven hun mening over de ontwikkelingen van vandaag en de uitdaging van morgen.
Radicale omslag van krapte van banen naar krapte van mensen
Het generieke onderwerp van al deze beschouwingen is dat er nu weliswaar een schaarste aan werk is, door het huidig economische klimaat, maar dat het snel zal omslaan naar schaarste aan mensen. Dit wordt binnen een beperkte tijd bereikt, waarbij over de snelheid de meningen iets verdeeld zijn. Volgens Wientjes is vanaf 2014 de krapte definitief. Donner zegt dat de eerste tekenen voor de huidige crisis al zichtbaar waren.
Geopperde oplossingen
We moeten, met zijn allen, nu direct gaan anticiperen op deze toekomstige situatie. Er worden enkele oplossingsrichtingen geoppert. Verhogen van de arbeidsparticipatie, flexibeler werken, betere integratie zakelijk en privé situatie, betere kennisdeling, betere werkprocessen. Allemaal veel genoemde doelstellingen die vandaag ook genoemd worden mbt “Het Nieuwe Werken” en “Vernieuwing in Werk”. We moeten vandaag met zijn allen een beweging maken naar de benodigde situatie voor de toekomst. Daar ligt echter het grote probleem!! Vandaag efficiencyslagen maken en productiviteit vergroten levert ook direct een probleem op. Er is nu te weinig werk. Bedrijven, ook in het MKB, zijn genoodzaakt mensen te laten gaan, weg te sturen omdat er te weinig te doen is en het dus niet op te brengen is. Het kost te veel geld om mensen nog meer niets te laten doen.
Gigantisch dilemma
Aan de ene kant moeten we dus onze organisaties verbeteren en projecten opstarten die werknemers de potentie geeft efficiënter en productiever te laten zijn, en kosten te besparen, etc. Klaar voor de toekomst, want het gaat gebeuren! Maar deze projecten kosten allereerst geld: ook hier gaan de kosten voor de baten uit. Daarbij is op de korte termijn niet voldoende zicht op deze beloofde baten, sterker nog, veel bedrijven vooral in het MKB zitten met ‘samengeknepen billen’. Minder geld uitgeven is vandaag nooit een slechte keuze. Het gevolg is dat er niets gebeurt totdat deze “kip – ei” situatie doorbroken wordt. We willen wel, maar we kunnen niet.
Financiering
Hoe overbruggen we deze korte termijn? Hoe zorgen we ervoor dat (MKB) bedrijven toch dergelijke productiviteitsprojecten kunnen opstarten, zich klaar te maken voor de toekomst, maar tegelijk niet de emmer met de laatste druppels laten overstromen? Gezonde bedrijven hebben het steuntje in de rug nodig om deze stap te kunnen maken. Via MKB subsidie, zonder lange procedures of onhaalbare criteria, wellicht speciaal bedoeld voor deze uitdaging: “vergrijzingsubsidie” (of welke naam ook), kan een oplossing zijn. Toevallig ook in deze editie van het FD, op de voorpagina, zegt oud-bankier Wilco Jiskoot die samen met enkele andere bank coryfeeën een oude investment bank nieuw leven in gaat blazen: “Een heleboel ondernemers zijn bang om hun financiële positie aan de orde te stellen bij hun bank in deze tijden van kapitaalschaarste.” Als MKB organisatie zijn wij niet uniek. Gewone bedrijfsfinanciering is vandaag de dag ook een lastig verhaal, daar hebben wij zelf ook ervaring mee. Jiskoot en de zijnen komen met een oplossing. Of dit voor deze korte termijn, op deze schaal voldoende oplossing zal bieden betwijfel ik. Dit is het onderwerp van discussie. Hoe doorbreken we de huidige impasse voor de ontwikkeling naar morgen?