Niets is zo eindig als de mens. Alleen is de digitale mens wel oneindig.  We regelen alles, ook voor ons einde. Muziek, kist, wie, wat, waar. Maar wat gebeurt er eigenlijk online? Twitter, Facebook, LinkedIn, vul je eigen rijtje maar aan. We laten bakken vol sporen na op het internet.  

Onlangs gonsde Twitter van Mike’s  @ontmaagding . Mike wist dat zijn einde naderde en blogde een jaar lang over zijn ziekte en zijn naderende einde. Iedereen keek met gemengde gevoelens online mee. Het zelfgekozen moment suprême, de zaterdagmiddag 1400 uur lieten we collectief een klein zuchtje bij zijn laatste tweet.  Mike wist dat zijn einde eraan kwam en wilde zelf zijn eigen laatste boodschap zenden. Hij regelde dat zijn webmaster een door hem opgesteld bericht poste direct na zijn overlijden.

Nu weten de meesten van ons (gelukkig) niet wanneer ons einde gaat naderen.  Wanneer ik nu even snel mijn digitale identiteit in kaart breng, hoop ik niet dat mijn einde te snel nadert. Ik zou net als Mike toch wel ZELF willen bepalen welke sporen ik achterlaat en hoe deze eruit komen te zien. Ik zou niet graag mijn laatste Twitterbericht, of FBupdate laten bepalen hoe mensen mij herinneren. Misschien zou ik wel een afscheidsbericht willen opstellen, of in ieder geval de mensen op LinkedIn willen laten weten dat ik er niet meer ben en dat ze me dus niet meer aan hun netwerk hoeven toevoegen. Misschien kan ik zelfs wel iemand recommenden die ze in plaats van mij kunnen benaderen.

Mijn gedachten slaan op hol. Al die mogelijkheden.  Wat een overload. Je wilt toch niet dat jouw nabestaanden moeten gaan verzinnen wat jij had gewild. Calanza lanceert in september een dienst waarbij je het ZELF bij leven kan regelen. Ik kan niet wachten tot het er is, want Mike’s verhaal komt hard binnen.

  Een leuk artikel van Syntens: Stop de promotiepraat, start de dialoog. Zal het dan eindelijk beginnen? We zijn al jaren met dit onderwerp bezig, maar het bleef toch iets van de toekomst!? De optimalisatie van push/pull is nog lang niet een 'feit', sterker nog, het merendeel van de communicatie is nog steeds 1-richting.

Sociale netwerken zouden kunnen helpen, maar hoe? 

 

Een hele reeks aan blogposts over dit onderwerp plaatste ik in 2006, 2007 en 2008. Eerst heette klantdialoog nog "2.0", nu steeds meer Social media, zie oa.:

• Web 2.0 voor aan de keukentafel
• Focus nou maar op "pull", "push gaat vanzelf wel!
• Community dynamiek, hoe werkt dat nu precies?
• Nieuw trend: Niche Maximization

Ook op het Calanza blog wordt regelmatig over (klant)dialoog geschreven. Een goede zaak dat Syntens dit zo oppakt. Wat mij betreft een stap dichter bij haalbare vooral zichtbare pilots of projecten. Een prachtig draaiboek als handleiding, de combinatie met visie en praktijkervaring brengen de toekomst dichterbij!

Naar aanleiding van pagina 7 van het Financiële dagblad van vandaag over de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt ontstond een interessante discussie bij ons op kantoor. Een aantal ‘prominenten’: Bernard Wientjes (voorzitter van VNO-NCW), Piet Hein Donner (Minister van SZW), Agnus Jongerius (voorzitter FNV) en een aantal lezers geven hun mening over de ontwikkelingen van vandaag en de uitdaging van morgen.

Radicale omslag van krapte van banen naar krapte van mensen
Het generieke onderwerp van al deze beschouwingen is dat er nu weliswaar een schaarste aan werk is, door het huidig economische  klimaat, maar dat het snel zal omslaan naar schaarste aan mensen. Dit wordt binnen een beperkte tijd bereikt, waarbij over de snelheid de meningen iets verdeeld zijn. Volgens Wientjes is vanaf 2014 de krapte definitief. Donner zegt dat de eerste tekenen voor de huidige crisis al zichtbaar waren.

Geopperde oplossingen
We moeten, met zijn allen, nu direct gaan anticiperen op deze toekomstige situatie. Er worden enkele oplossingsrichtingen geoppert. Verhogen van de arbeidsparticipatie, flexibeler werken, betere integratie zakelijk en privé situatie, betere kennisdeling, betere werkprocessen. Allemaal veel genoemde doelstellingen die vandaag ook genoemd worden mbt “Het Nieuwe Werken” en “Vernieuwing in Werk”. We moeten vandaag met zijn allen een beweging maken naar de benodigde situatie voor de toekomst. Daar ligt echter het grote probleem!! Vandaag efficiencyslagen maken en productiviteit vergroten levert ook direct een probleem op. Er is nu te weinig werk. Bedrijven, ook in het MKB, zijn genoodzaakt mensen te laten gaan, weg te sturen omdat er te weinig te doen is en het dus niet op te brengen is. Het kost te veel geld om mensen nog meer niets te laten doen.

Gigantisch dilemma
Aan de ene kant moeten we dus onze organisaties verbeteren en projecten opstarten die werknemers de potentie geeft efficiënter en productiever te laten zijn, en kosten te besparen, etc. Klaar voor de toekomst, want het gaat gebeuren! Maar deze projecten kosten allereerst geld: ook hier gaan de kosten voor de baten uit. Daarbij is op de korte termijn niet voldoende zicht op deze beloofde baten, sterker nog, veel bedrijven vooral in het MKB zitten met ‘samengeknepen billen’. Minder geld uitgeven is vandaag nooit een slechte keuze. Het gevolg is dat er niets gebeurt totdat deze “kip – ei” situatie doorbroken wordt. We willen wel, maar we kunnen niet.

Financiering
Hoe overbruggen we deze korte termijn? Hoe zorgen we ervoor dat (MKB) bedrijven toch dergelijke productiviteitsprojecten kunnen opstarten, zich klaar te maken voor de toekomst, maar tegelijk niet de emmer met de laatste druppels laten overstromen? Gezonde bedrijven hebben het steuntje in de rug nodig om deze stap te kunnen maken. Via MKB subsidie, zonder lange procedures of onhaalbare criteria, wellicht speciaal bedoeld voor deze uitdaging: “vergrijzingsubsidie” (of welke naam ook), kan een oplossing zijn. Toevallig ook in deze editie van het FD, op de voorpagina, zegt oud-bankier Wilco Jiskoot die samen met enkele andere bank coryfeeën een oude investment bank  nieuw leven in gaat blazen: “Een heleboel ondernemers zijn bang om hun financiële positie aan de orde te stellen bij hun bank in deze tijden van kapitaalschaarste.” Als MKB organisatie zijn wij niet uniek. Gewone bedrijfsfinanciering is vandaag de dag ook een lastig verhaal, daar hebben wij zelf ook ervaring mee. Jiskoot en de zijnen komen met een oplossing. Of dit voor deze korte termijn, op deze schaal voldoende oplossing zal bieden betwijfel ik.  Dit is het onderwerp van discussie. Hoe doorbreken we de huidige impasse voor de ontwikkeling naar morgen?

Het einde van het jaar betekent voor veel professionele blogs het moment om terug te blikken en voorspellingen te doen voor het nieuwe jaar. Er zijn er velen, maar interessant zijn altijd de voorspellingen van trendwatching.com.

Dit jaar op 1: het zakelijke landschap is definitief veranderd. Bedrijven zullen 'sustainability' hoog in het vaandel moeten hebben om succesvoller te worden en te blijven. Dit betekent dat eenrichtingscommunicatie van bedrijf naar klant nu echt niets substantieels meer gaat opleveren. Bedrijven zullen niet meer alleen adverteren, maar moeten converseren, ofwel de dialoog aangaan. Dit kan alleen succesvol zijn als de dialoog open en eerlijk verloopt. Deze trend zagen we al duidelijk vormgegeven in de afgelopen 2 jaar, maar treedt nu echt op de voorgrond.

De nieuwe en daarmee interessantere trends vinden we lager in de lijst. Een die mij opviel, is dat offline en online diensten steeds meer met elkaar verweven zullen worden. Profile Myning is zo'n trend. Online profielen worden steeds belangrijker en hieraan zullen steeds meer diensten gekoppeld worden. Dit zijn bijvoorbeeld “Digital Afterlife Services”. De beschreven digitale kluis lijkt me mooi passen bij de Zwitsers. Een digitale kluis kan alleen werken op basis van een hoog niveau van vertrouwen.

Shadow-me is ook een dienst die inspringt op deze trend en die ervoor zorgt dat de gebruiker bepaalt wat er gebeurd met zijn online profiel indien hij of zij komt te overlijden. Geïnteresseerd? In januari gaat de site live en u kunt zich nu al aanmelden.

Ik werd gisteren via Twitter geattendeerd op een prachtige slideshare presentatie van Gijsbert van der Sleen over een maturity model voor het gebruik en inzet van Social Media. Het komt vast niet alleen doordat ik zelf de laatste tijd veel actiever ben geworden met Social Media, ik heb het idee dat er ook een nieuwe stap in de wereld is gezet. Sinds een paar maanden heb ik een Twitter account, waarmee ik langzaam maar zeker de kracht van leer ontdekken. Nu was ik al niet geheel onbekend met het fenomeen online communities. Zowel op dit Calanza Blog als op het MBLOG van mijn vorige werkgever Magnus en RethinkingMedia schreef ik over onderwerpen rondom community activatie en social media.

Ontvrienden in 2009

Waarom heb ik het idee dat er opeens veel meer gebeurt? Mijn online netwerk is in een nieuwe groeispurt beland. Ik heb op LinkedIn heel lang de regel (mijn regel) gehad, niet over de 500 connecties te gaan. Dat vond ik suf, want dan kon je het niet meer zien.... In het kader van "ontvrienden": het woord van het jaar 2009, heb ik de eerste helft van dit jaar mijn toelatingsregels bij connecties steeds verder moeten aanscherpen. Mijn regel op linkedin is nog steeds dat ik een connectie echt moet kennen, een keer gesproken te hebben, mee samengewerkt of uit studietijd of van school ken, en op straat kan begroeten. Maar ik was behoudend, tot ik Jan Mulder ontmoette. Jan is een Social Media guru met enkele 10duizenden connecties via LinkedIn en oa. Ecademy. Hij vertelde zijn visie over het benutten van de kracht van social media. Waarom zou je de connecties van de connecties die jij hebt niet benutten en verder heeft het gebruik van de 2de graads enorm veel waarde. Zij kennen jou niet persoonlijk, wel via een wederzijdse relatie, en zijn daarom veel eerder bereid een ongezouten mening te geven of verbanden te leggen.

Het ontvrienden in 2009 is bij mij niet gelukt. De meest opvallende nieuwe vrienden en connecties van 2009 - je moet daar natuurlijk wel een onderscheid maken - zijn: mijn dochter (8) op Hyves, mijn vader op Linkedin en mijn 2 tantes op Facebook, los van mijn kleine 100 volgers op Twitter sinds een paar weken. Verder ben ik van net onder de 500 naar 748 connecties op Linkedin gegaan en er komen er wekelijks nog bij. Nog steeds allemaal mensen die ik wel ken (gezien, ontmoet of vaker gesproken).

Uitdaging van vandaag en morgen

Het nieuwe jaar 2010 wordt het jaar van....?  Ondermeer de verdere doorbraak van het gebruiken van Social Media. Ik ben er zelf dagelijks mee bezig, inclusief de vertaling naar concrete toepasbaarheid. Daarom viel mij het Maturity model van Gijsbert me op. Goed toepasbaar en aansprekend: Enterprise Social Media Maturity Model (ESM3).

Een van de meest opvallende slides in deze presentatie: "Gebruik van Social Media is als tienersex. Iedereen wil het doen, maar niemand weet hoe... En als het eindelijk gebeurt is men verrast dat het niet leuker was." Naar een quote van Avinash Kaushik van Google.

Maturity model voor Social Media

In de slides wordt over 3 stadia gesproken:

1. Pionering - verschillende kleinschalige initiatieven op individueel niveau. Informele communicatie en toegang tot informatie.
2. Facilitating - het succes van de pionerings fase wordt omarmd, meer structuur wordt geboden. Inzet wordt onderbouwd door business case.
   
3. Strategic - Enterprise 2.0 (geheel in de DNA - cultuur - van de organisatie verwerkt): kennisdeling, samenwerking en optimale verhouding operatie/innovatie.

Daar langs worden 4 kriteria genoemd ter beoordeling van deze stadia:

1. Value - de waarde voor de gebruiker
   
2. Impact - van de organisatie bij gebruik Social media
   
3. Innovation - hoe de initiatieven bijdragen aan de innovatiekracht van de organisatie
4. Investment - in termen van resource, geld en technologie

En 4 dimensies die de volwassenheid kunnen bepalen:

1. Employee - social media focus en cultuur
   
2. Business - visie en strategie, leiderschap en vertaling naar operatie en besturing
3. Organization - organisatie community, werkprocessen en rapportage/meetbaarheid
4. Technologie - architectuur, platform en tooling

Goed toepasbaar, goed aanpasbaar. Ik werk aan de verdere uitwerking van de verschillende stappen en praktische vertaling van de mogelijke acties. Het biedt een mooi "theoretisch kader" voor het Calanza CrossChannel Communicatie Grid waarbij de daadwerkelijke vertaling richting toepassing(en) voor een organisatie mbt communicatie wordt gemaakt. Hierbij valt een eerder dit jaar gehoorde stelling ook weer beter op zijn plek: een organisatie die het "2.0" denken geadopteerd heeft, zal relatief minder effort hoeven steken in doelgroepcommunicatie. De doelgroep, potentiele klanten en relaties zullen zelf op deze bedrijven afkomen.

Ik wens iedereen een prachtig 2010! Je bent welkom....

 

Vorige week woensdag postte mijn collega Malou een artikel over augmented reality. Donderdag sprak ik over een mogelijke case bij ANWB, waar men bij de business unit Reizen zoekt naar mogelijke onderscheidende toepassingen. Vandaag een leuk artikel over toegepaste AR in de reiswereld: het gaat echt op korte termijn veel leuker worden!

Het bedrijf D-media bouwde een AR appje voor op de i-Phone. Samen met het bedrijf van oud collega Bart van Poll "Spotted by Locals" zetten ze dit op de mark.

Korte uitleg

Door met de applicatie (het appje) op een mobiele telefoon (nu dus alleen nog voor i-Phone), via de camera, naar een object te "kijken", krijg je aanvullende informatie over het bewuste object. De GPS coordinaten die de mobiele telefoon ontvangt worden gekoppeld aan de beschikbare informatie op internet.

Deze toepassing kan onderdeel uitmaken van een Cross-Channel communicatie opzet die bijvoorbeeld door een reisorganisatie kan worden geboden aan de reizigers. Zo wordt de beschikbare informatie 'eindelijk' relevant gemaakt! Aanbieders van content kunnen op deze wijze via het geboden contact gebruik maken van de kracht van de community. Het voorbeeld mbt reizen is al eerder omschreven in een blogpost, maar was nog nooit zo concreet beschikbaar. Hopen dat de app varianten voor Symbian en WindowsMobile snel beschikbaar komen om het volume te creeren!

 

Vorige week een radiointerview met iemand van makelaar Jones Lang Lasalle over een pas gepubliceerd artikel met de titel: "Fundamentele verandering van binnenstedelijke winkelstraten zet door". Winkelstraten gaan er heel anders uitzien. Veel meer 'single brand' shops. Ik stel me dan iets voor vergelijkbaar met "Batavia stad" in Lelystad, waar je eigenlijk ook een soort factory outlet winkels hebt. Bij Rosada ben ik nog nooit geweest, maar dat deze trend lijkt door te zetten in het gewone winkel gedeelte van steden klinkt niet heel onlogisch.

Onderscheid vermogen

De grote uitdaging voor de winkeliers zit 'm in het onderscheidend vermogen! Hoe zorg je nu dat het winkelend publiek juist bij jou in de shop komt? Eigenlijk zijn alle winkels conceptueel hetzelfde en nog steeds heel traditioneel ingericht. Ik denk dan even vooral aan de kleding- of schoenenzaken. Natuurlijk is nieuwe technologie wel al iets doorgedrongen, maar heel revolutionair is het nog niet. Hier een daar een LCD scherm, onder het mom van "narrowcasting", pogen een dynamisch content aanbod te leveren. Veel verder dan een repeterende video zonder geluid komt men meestal niet.

Retailers vinden het nog steeds lastig het hele proces van een consument te vatten en daarop aan te haken. Winkelinnovaties vinden vooral nog plaats vanuit een rendements gedachte: het is goed voor de ondernemers, nog niet voor de consument zelf. Terwijl juist daar de grote winst te behalen valt! Een tijdje geleden bracht Albert Heijn een proef met de voorloper van de handscanner, die nu in de nieuwe Albert Heijn winkels gebruikt kan worden. Leuk! Maar natuurlijk vooral voor Albert Heijn zelf. Waar blijft de mogelijkheid om niet alleen "op te scannen" (alles wat ik in mijn wagentje gooi, eerst te scannen), maar ook "af te scannen". Met "afscannen" kan ik mijn boodschappenlijst uploaden naar de scanner en wordt afgevinkt op het moment dat ik het artikel scan. Zo kan ik zien of ik niets vergeten ben, maar zo is het ook mogelijk om "tips en trucs" toe te voegen (lees: shopping advies). Innovaties in de winkel moeten gaan over "Beleving en Gemak" voor de consument!!!

Pratende paskamers

Terug naar de kledingwinkels in de veranderende winkelstraten. Al even geleden sprak ik met een kledingbedrijf met meerdere merken. Zij wilden een nieuw A-label in de markt zetten. Maar de vraag was: "Hoe gaan we dat nu onderscheidend doen..?" Zomaar een nieuwe winkel in het bekende rijtje in een straat, was eigenlijk geen optie. Een revolutionair concept werd ontwikkeld. De opzet is:

• minder volle winkels
• meer grotere paskamers op een betere plek in de winkel
• alle kleding labelen met RFID tag
  
• meer spiegels met interactie mogelijkheid
• directe koppeling met locale en centrale voorraad systeem (incl. POS - kassa integratie)
• koppeling met e-Commerce functie in de winkel

Winkelend publiek kan via de interactieve spiegels kijken of een bepaald kledingstuk in andere (eigen) maat of andere kleur wellicht ook beschikbaar is en gelijk vragen (aan de spiegel) waar en of het op de betreffende locatie gepast kan worden.  Op het moment dat de klant met kleding de paskamer in gaat, die evt. ook ruimte biedt om met een 2-de persoon te kijken, reageert de paskamerspiegel op de meegebrachte kleding. Na optionele vragen over stijl, smaak en voorkeur (dmv. het kiezen tussen 2 foto's of korte video's), krijgt de klant direct persoonlijk advies over combinaties met andere kleding, kleur en wat andere mensen doen: recommendations. 

Iemand kan direct online verbinding leggen met vriendinnen/vrienden/echtgenoot/etc.: de spiegel stuurt een foto (MMS), link (Flickr) of direct Tweet naar mensen uit de contactlijst van de mobiele telefoon (via Bluetooth beschikbaar), die de paskamer heeft herkent. Bij toenemende bandbreedte (de verglazende stad), kan een realtime videostream worden opgezet. De kennissen kunnen (evt. anoniem) op afstand beoordelen of het leuke nieuwe rokje of spijkerbroek wellicht niet toch te strak zit, de hakken te laag zijnof het truitje te dik maakt.

Zo wordt de winkelbeleving "opgerekt" buiten de muren van de winkel, interactief gemaakt, en verrijkt met allerlei beschikbaar marketing materiaal (via die vragen in de paskamer). Als laatste uitgebreide optie op het concept "winkelen" kan de klant de artikelen in de winkel online kopen. Zo kan de nieuwe kleding daar direct gekocht worden, maar via de e-Commerce distributie op een dag naar keuze later 'gewoon' thuis bezorgd worden. Zo hoef je als shopper niet met tassenvol door de stad te lopen en kan je makkelijker nog even wat eten, een bioscoopje pakken of 's avonds nog even uitgaan. Dat laatste is wellicht voor de sterk groeiende "babyboom" generatie (je weet wel, die mensen met veel tijd en veel geld) niet heel relevant. Maar het maakt de algehele "shopping experience" wel veel beter!

 

 

In 1994 kreeg ik Internet en mijn eerste e-mailadres. Ik e-mailde me gek en vond mezelf toen helemaal hip. Als ik de innovatietheorie van Rogers had gekend, had ik mezelf een innovator genoemd. Nu weet ik wel beter. Ik maakte wel gebruik van redelijk innovatieve technologie (en ook dat valt te bezien, e-mail en Internet bestonden natuurlijk al veel langer), maar ik maakte absoluut geen gebruik van de nieuwe mogelijkheden.

 In die tijd hadden mijn e-mails bijvoorbeeld qua opzet nog erg veel weg van brieven. Nog net geen “Amsterdam, 14 november 1997” rechtslijnend boven een mail (kon dat eigenlijk al, rechts uitlijnen?). Maar wel nette lange zinnen en een complete aanhef en afsluiting. Terwijl dat laatste natuurlijk helemaal niet nodig is. Voor wie de mail bestemd is en van wie hij komt, is allang duidelijk. Het heeft erg lang geduurd voor ik – net als de rest van de e-mailende wereldbevolking – mij tot de kern ging beperken. De komst van SMS in combinatie met mijn lichte afkeer van telefoneren heeft daar trouwens flink bij geholpen.

De komst van Twitter heeft, net als e-mail destijds, mijn wereld op zijn kop gezet. Ik heb een nieuwe kunstvorm ontdekt. In de boeken die ik lees, doemen juweeltjes van Tweets op. Mijn oude passie – het lezen en herlezen van Nederlandse literatuur (‘De ontdekking van de hemel’ bijvoorbeeld twee keer achter elkaar) – is tot hobby gedegradeerd. Ik heb een nieuwe passie. Ik Twitter booktweetz* en ik voel me weer super innovatief. Maar ik ben wel ouder, bescheidener en vooral wijzer dan in 1994. Mijn gepercipieerde Rogers stadium is nu dat van early adopter. 

Ach ja… over vijftien jaar weet ik dat ik nu nog niet een derde van de mogelijkheden van Twitter gebruik. En dat ik gewoon tot de ouwe vertrouwde early of late majority behoor.  

*Booktweetz zijn citaten van maximaal 140 karakters uit de (Nederlandse) literatuur. Zoals: Caesarion - Tommy Wieringa "Toen ik gedoopt werd vielen haar nepwimpers af. Verder geen bijzonderheden."

 

"Wil jij mijn Hyves-vriend zijn?" Niemand kijkt meer verbaasd op bij het horen van deze vraag. En we hyven niet alleen, nee we linkedinnen, youtuben, partyflocken... De afgelopen jaren zijn er talloze online communities opgericht en het bestaan van deze netwerken is niet meer weg te denken uit het digitale straatbeeld. Uit onderzoek van Ruigrok|NetPanel blijkt dat maar liefst 59 procent van de Nederlanders lid is van één of meer communities. In 2007 was dat nog 41 procent. Waarom is online netwerken zo populair? Wat voor soorten netwerken zijn er te vinden? En hoe kunnen ondernemers inspelen op de virtuele groepsdrang?  

Gluren en begluurd worden

Stond web 1.0 vooral in het teken van geboden informatie, bij web 2.0 draait het om informatie delen en in contact staan met elkaar. Het gevolg hiervan is dat ons offline leven en onze online bezigheden steeds meer verstrengeld raken. Zo sturen we een krabbel op Hyves om een etentje te plannen, uploaden we een video op YouTube van de vakantie in Italië en maken we een zakelijke afspraak naar aanleiding van een ontmoeting op LinkedIn. Met de komst van communities staat allerlei persoonlijke informatie online en is het mogelijk om middels een paar muisklikken een kijkje te nemen in iemands privéleven. De stoutste droom van elke voyeur.  

Maar waarom maken we massaal profielen aan – al dan niet 'gepimpt' – op diverse sociale netwerken? Er zijn verschillende redenen te noemen, waarvan het profileren van jezelf, communiceren met vrienden en onbekenden en interessante content of mensen ontdekken de belangrijkste zijn. Zo wordt Schoolbank.nl voornamelijk gebruikt om oud-klasgenoten terug te vinden (communiceren) en verenigt men zich op Digg om favoriet materiaal op het web te delen (interessante content ontdekken).  

Voor elk wat wils

Over elk mogelijk onderwerp is wel een online platform te vinden. Wat dacht je van MatchADream.com waar mensen hun dromen vergelijken of CHAOS - Citizens Hanging Around Obama Sign - waar men waakt over een Obama-bord. Een initiatief van een zestienjarige jongen nadat het supportbord meerdere malen uit zijn tuin werd gestolen. Toch zijn alle communities volgens het Markus Model terug te brengen tot drie categorieën: sociaal, professioneel en commercieel.  

Sociaal

My Space, Hyves en Facebook zijn voorbeelden van sociale communities. Het delen van profielen, foto's en video's speelt hier een grote rol. Maar ook themacommunities, waar een bepaald onderwerp centraal staat, behoren tot de categorie 'sociaal'. Denk hierbij aan Marketingfacts waar gediscussieerd wordt over interactieve marketing en Studenten.net waar het studentenleven wordt uitgelicht.  

Professioneel

Interne, expert- en onderwijscommunities vallen onder de noemer professioneel. Interne communities zijn bedoeld om de interne communicatie binnen een organisatie te verbeteren en bedrijfsinformatie te ontsluiten. LinkedIn behoort met een miljoen Nederlandse leden tot de grootste expertcommunity in Nederland en geeft mensen de kans zich zakelijk te verenigen. Een voorbeeld van een onderwijscommunity is Blackboard van hogeschool INHolland waar een online lesomgeving gecreëerd wordt.  

Commercieel

Commerciële netwerken bestaan uit business- en consumentencommunities en worden in het leven geroepen door bedrijven. Beide communities hebben als doel om hun doelgroep – hetzij bedrijven, hetzij consumenten - bij de organisatie te betrekken wat uiteindelijk zal leiden tot hogere verkoopcijfers.  

In de roos

Dat het aanbod van online communities legio is, staat vast. Consumenten gaan massaal met de billen bloot en alle informatie ligt op een online presenteerblaadje. Nog nooit eerder was het zo gemakkelijk om gericht te adverteren. Zo biedt LinkedIn de mogelijkheid om een advertentie te targetten op basis van diverse werkgerelateerde variabelen als branche en functie, maar ook het aantal connecties. En kun je op Hyves adverteren op basis van demografische gegevens. Ook het gebruik van 'SocialAds' behoort tot de mogelijkheden. Zo kan de eigenaar van een profielpagina op Facebook bepalen van welke merken hij de 'brand advocate' wil zijn. Zegt hij affiniteit te hebben met Dell, dan kunnen de marketeers van Dell deze bannerruimte kopen voor hun reclameboodschap.  

Naast profile targetting op communities met een brede doelgroep kan er op themacommunities eenvoudig gericht geadverteerd worden. Zo zal een advertentie van een kinderdagverblijf prima tot zijn recht komen op het platform Tips voor werkende ouders en is de kans dat op Flickr een advertentie voor de nieuwste Nikon-camera een schot in de roos is groot.  

Virtueel sparren

Maar niet alleen de toegang tot gegevens biedt kansen. Online communities maken het ook mogelijk om virtueel te sparren met potentiële klanten. Niet geheel onbelangrijk in een tijd waarin de markt verzadigd is en de consument steeds kritischer ten opzichte van producten en diensten. Digitale binding en nuttige feedback kunnen dan zeker geen kwaad. "De klant moeten gezien worden als een serieuze gesprekspartner, hij brengt immers geld in het laatje. Door de dialoog aan te gaan kom je erachter wat de klant vindt en kun je hier slim op inspelen", vindt Tamara van Witzenburg van marketingcommunicatiebureau Calanza.  

Om een relatie op te bouwen met de consument is het aanhaken bij een bestaande community een goed initiatief. Zo opende de Postbank in de zomer van 2007 de Bizznizz Lounge in het Habbo Hotel, een virtuele wereld voor tieners. Met dit programma wil de Postbank (nu ING) jongeren leren verantwoord en slim met hun geld om te gaan door een bedrijf op te zetten en de kosten en inkomsten daarvan in de gaten te houden met hun Easy Blue-rekening.  

Maar ook het starten van een eigen community behoort tot de mogelijkheden om in contact te komen met de consument en deze te betrekken bij verschillende fasen in het productieproces, ook wel crowdsourcing genoemd. Zo startte KLM Bluelab op, een innovatieplatform waar KLM Nederland de dialoog aangaat met de zakelijke reiziger. "Al meer dan 1500 ideeën, suggesties en ervaringen en 4500 reacties werden op de website gepost. Tientallen van deze ideeën zijn inmiddels door KLM uitgevoerd", aldus KLM op haar website. Nokia bracht op haar beurt Beta Labs tot het leven, onder het mom van 'shaping the future together'.

Crowdsourcing kan gebeuren in vier verschillende productiefases. In de conceptfase kunnen communityleden nieuwe ideeën aanleveren en feedback geven op bestaande ideeën. In de ontwikkelfase wordt het concept uitgewerkt en worden specificaties bepaald. Hier kan er meegedacht worden over de uitwerking en kunnen er zelf applicaties ontwikkeld worden. Prototypes testen en feedback geven gebeurt in de testfase. En in vierde fase – de launch –hebben communityleden de mogelijkheid om feedback te geven over het uiteindelijke product. Deze fase kan gezien worden als een eigentijdse versie van de traditionele klantenservice.  

Tot slot

Het moge duidelijk zijn: communities are here to stay. En zoals dat bij elke trend het geval is, biedt dit gegeven interessante perspectieven voor bedrijven. Maar let wel, de communityhype zorgt er niet alleen voor dat consumenten hun privéleven op tafel leggen, ook bedrijven moeten bedrijfsinformatie vrijgeven om de dialoog aan te gaan. En dat betekent, jawel, dat ook de ondernemer met de billen bloot moet.  

 

Afgelopen weekend was de 3de editie van de ZOOM Experience. Het offline evenement van het succesvolle CrossChannel merk ZOOM.nl. Waar de twee eerste experiences, in 2007 en 2008, financieel nog geen succes waren, was het eerste bericht van de organisatie op de beursvloer gisteren positief. Het was ook heel erg druk! Het grote aantal bezoekers, overwegend mannen, met de camera's op de buiken - van instapmodel tot 'top of the line' - verdrongen elkaar bij de verschillende optredens van de exposanten en de 'winkeliers' met de meest prachtige beursaanbiedingen.

ZOOM.nl

Voor de mensen die het ZOOM.nl concept nog niet kennen: Zoom Magazine was tot een aantal jaar geleden nog een 'gewoon' tijdschrift over fotografie tussen andere bladen in de schappen van de sigarenboer of kiosk. Afnemende oplage, teruglopende advertentie inkomsten, het standaard verhaal in magazineland. Nog even en de spreekwoordelijke stekker zou eruit gaan. De betrokken mensen van IDG Nederland kregen een laatste kans er iets van te maken. Zonder exact de gevolgde route te beschrijven, werd een community website ontwikkeld, waar ZOOM-ers met elkaar hun fotografiepassie en vraagstukken deelden. Een grote mate van interactie tussen de bezoekers onderling en de redactie zorgde voor een levendige community. Vanuit de dialoog met de ZOOM-ers werd een nieuw format voor het magazine ontwikkeld, dat ook ZOOM.nl heet. Vandaag de dag is de oplage weer terug op niveau en vertoont nog steeds groei, uitzonderlijk in de huidige markt. Door een beter begrip over de behoefte van de doelgroep, er wordt tenslotte uitvoering op de community website over gesproken, hebben adverteerders ZOOM.nl ook gevonden. Gevolg: sterk groeiende advertentie inkomsten, ook anders dan de trend. De ZOOM Experience is 3 jaar geleden toegevoegd aan het Cross Mediale concept om de ZOOM-ers, maar ook andere geinteresseerde digitale fotografen, met elkaar in contact te brengen en exposanten de gelegenheid te geven deze doelgroep met nieuwe producten en diensten in contact te brengen (zoals eigen alle beurzen).

Vernieuwd format

Het economisch klimaat van vandaag gaf in de aanloop naar deze laatste editie geen ruimte voor vernieuwing van het Experience concept. Na het succes van afgelopen weekend wellicht ook zelfs geen aanleiding meer: "never change a winning formula". Toch zijn er direct een aantal ideeen te noemen die een mooie toevoeging (kunnen) zijn op de huidige vorm en wellicht ook noodzakelijk want, juist door het genoemde klimaat: mensen zijn op zoek naar leuke en goedkope(re) uitjes, dus wat als men weer meer te besteden heeft?

Wat direct opvalt bij binnenkomst: waar moet ik zijn? Een grote hal met enorm veel verschillende activiteiten. Ondanks de plattegrond op het programma weet ik niet goed waar ik heen moet. Een eerder voorgesteld idee zou kunnen helpen: een thema georienteerde insteek. Aparte zalen of gedeeltes in de grote hal waar een fotografie doel helemaal is uitgewerkt. Nu loopt alles door elkaar. Daarmee maak je het doel nu nog meer een middel. Er zijn maar weinig mensen met fotografie als doel. De meesten fotograferen natuur, mensen, sport, beweging, kinderen, auto's, modellen of situaties. Heel typisch tijdens de ZOOM Experience zijn die (eerder genoemde) mensen met allemaal een camera op hun buik. Als er iets gebeurd staan er zo 50 - 100 man te klikken. Modeshow op de catwalk, Nederlands team trampolinespringen, leuke jonge vrouw in luchtig zomerjurkje met rode hakken of streetdance door jongeren en de Nikon, Canon of Sony hordes komen aanstormen. Ondertussen staan 13 mensen tegelijk de orchideen in een van de decoratieve bloembakken met de telelens vast te leggen.

Ik zou opteren voor een duidelijkere thematische indeling rondom fotografie doelen, waarbij je met een opslag per hal op een vast basis tarief zou kunnen werken. Richt daarvoor hallen in met bijvoorbeeld:

• Dieren - afspraak met Artis
• Plantjes - afspraak met Hortus Botanicus
• Vlinders - zie artis
• Kinderen - afspraak met Ballorig en/of Games Workshop voor de oudere kids
• Mode en fashion - een van de grote kleding merken of warenhuizen
• Modellen - modellen bureau
• Hobby - Marklin en Fleischmann
• Auto's - mooi groot merk of AutoRai
• Sport - NOC/NSF demosporten
• Wellicht zelfs Erotica - afspraak met Kamasutra
• En natuurlijk voor de Die - Hards de techniek hal met alle allernieuwste techniek

Voor ieder wat wils, voor de hele familie: kids in de speeltuin, moeder aan het shoppen en pa bij de auto's (lekker stereotyp). Nu dus echt met de hele familie op stap, en daarmee veel meer kans voor exposanten. Dat wordt pas echt een experience!

BabyBoomers middag

Een andere uitbreiding is de moeite waard is te overwegen: Babyboomers vrijdagmiddag of maandagochtend. Mijn vader van 65 vond het echt te druk. Hij is best geinteresseerd en wilde graag me. Die generatie wil niet (meer) dringen en wil eigenlijk een meer practische insteek, minder state of the art. Even los van de karakteristiek van deze doelgroep. De senioren willen graag op vrijdagmiddag vooraf of maandagochtend voordat het opruimen begint. In een wat rustige setting met lezingen van leeftijdgenoten en practische hulp en tips bij het technologisch geweld van vandaag.

Uiteraard wil ik IDG aanbieden het concept 2010 eens verder te bespreken.