Vanuit Calanza zijn we bezig met onderwijsvernieuwing, ondermeer betrokken bij LAMA. Deze groep van organisaties uit bedrijfsleven en onderwijs heeft als doel betrokkenheid te vergroten van alle spelers, partijen rondom onderwijs. Niet alleen scholen, leerkrachten, ook omgeving: overheid, bedrijven, ouders, sport en cultuur. Onderwijs in de huidige vorm stamt uit het pre "2.0" tijdperk. De tijd dat we nog nooit gehoord hadden van "2.0" (dialoog met de doelgroep), laat staan "3.0" (zie hieronder) en zelfs internet alleen nog een wetenschappelijk netwerk was. Kortom, het onderwijs is zwaar verouderd.

• Onderwijs 1.0: de tijd dat de meester (hij - meestal een man - was een van de notabelen van het dorp) voor de klas stond en alle kinderen vertelde hoe het allemaal zat in de wereld. Focus: kennisoverdracht
• Onderwijs 2.0: zitten we nu in. Poging om te vernieuwen vanuit 1.0. Leerkracht (meestal een juf) staat voor de klas, voert de dialoog met de groep. Onderscheidt het niveau van alle kinderen, past het programma - nog wel volgens een curriculum - aan op het tempo van de groep. Biedt daarbij de voorlopers meer stof en kan achterblijvers extra aandacht geven. De maatschappij is eigenlijk al verder en gewend aan de toepassing van internet en social media.
  
• Onderwijs 3.0: Huidige doelstelling, waarbij de laatste stap van 2.0 kan worden overgeslagen. Door internet en bijhorende moderne communicatie technologie is kennisoverdracht geen issue meer. Leerkrachten leren kinderen hoe ze al deze wereldwijd beschikbare kennis kunnen zoeken, vinden en vooral gebruiken. Overgang tussen thuis, school en elders vervaagd. Kinderen kunnen zelf bepalen hoe, wanneer en van wie ze begeleiding nodig hebben (incl. ouders en de netwerken waar zij zich in begeven). Natuurlijk wel met een leerling-volg-systeem. Hierbij is betrokkenheid van de omgeving logisch. Het kind leert, net als ieder mens, zijn hele leven. De school is een plek van samenkomst (NB. vergelijkbaar met bedrijven die "Het Nieuwe Werken" volledig hebben omarmd: kantoor is een plek van samenkomst, niet perse voor werkzaamheden. Deze kunnen overal en altijd worden uitgevoerd).

Ik heb vast iets gemist in de bovenstaande 3 omschrijvingen of het sluit wellicht niet geheel aan bij de realiteit. Dat een dergelijke ontwikkeling in het onderwijs gaat plaatsvinden staat buitenkijf. Wanneer, hoe en in welk tempo is de grote vraag!

Flexibele vakanties

Ik las een artikel in de PS (bijlage van Het Parool van donderdag 14 jan. jl.) een artikel over De School - een moderne basisschool in Zandvoort. Op de website staan een aantal punten, "De School" staat voor:

• flexibele school- en vakantietijden (onderwijs en opvang gaan samen)
• maatwerk voor elke leerling
• een breed onderwijsaanbod
• gelijkwaardigheid in besluitvorming

"Vaste schoolvakanties zijn een overblijfsel uit de tijd dat kinderen moesten meehelpen met het binnenhalen van de oogst; het is een achterhaalt idee. Het past niet bij onze kenniseconomie", aldus de directie. Verderop in het stuk wordt SER voorzitter Rinnooy Kan aangehaald: hij stelde vorig jaar de vaste schoolvakanties als verplichtnummer ter discussie. De School loopt nu nog aan tegen de onderwijsinspectie die zegt enkel de wet uit te moeten voeren. Blijkbaar worden voor de inspectie de lessen op het "verkeerde moment" gegeven, waardoor ze niet meetellen in de jaarlijkse norm van 940uur. De School is 2500uur per jaar open, dus dat hoeft geen probleem te zijn.

Deze aanpak is anders, maar lost ook voor ouders (met 2 banen) heel veel op. Heel veel huishoudens stoeien met het verschil tussen 5 a 6 weken vakantiedagen en de 10 weken vakantie die de kids vrij hebben. Het bovengenoemde Onderwijs 3.0 punt kan hier volledig worden doorgevoerd. Verandering is altijd lastig - zit ook in de aard van het beestje. Ik ben blij dat er beweging zit in deze ontwikkeling, de maatschappij is er klaar voor. Nu leren van dergelijke kleinschalige voorbeelden, kennis met elkaar delen, dialoog opzetten, communicatie op gang brengen en betrokkenen activeren. Innovatie modellen kunnen 1 op 1 worden gebruik, communicatie vraagstukken van de plank. "Let's go...!"